Van Deepstate naar Schaduwkabinet

Wie de politieke dynamiek in Den Haag van een afstand bekijkt, ziet dat het Nederlandse regeringsbeleid een opmerkelijk constante lijn vertoont. Dat heeft te maken met de Europese Unie, waar veel van het beleid al is voorgekookt, al dan niet in overeenstemming met wereldwijde afspraken met het World Economic Forum, Bilderberg en verschillende invloedrijke denktanks. Tijdens en na regeringswisselingen gaat het besturen van Nederland achter de schermen dus door op de eenmaal ingeslagen weg. Of het nu gaat om belangrijke milieu- en klimaatafspraken, vluchtelingenbeleid, wettelijke bepalingen of vooraf vastgestelde doelen. Zelfs grote politieke verschuivingen of kabinetscrisissen hebben daardoor nauwelijks effect op het lopende beleid. De ultieme paradox hiervan zagen we bij de formatie van het kabinet-Schoof, waarbij niet een gekozen volksvertegenwoordiger, maar een partijloze oud-topambtenaar als premier werd aangesteld. Het was het zichtbare bewijs dat de scheidslijn tussen politieke macht en ambtelijke sturing definitief is vervaagd.