Taal van de Muur

Het Vlaamse onderwijs heeft geen kwaliteitsprobleem. Het heeft een gelijkheidsprobleem dat zich vermomt als kwaliteitsprobleem. De kloof tussen leerlingen van hoog- en laagopgeleide moeders bedraagt 129 PISA-punten — zes schooljaren. Die kloof bestaat al twintig jaar. Ze verbetert niet. In dit essay ontleedt Mustapha Lakjaa de mechanismen achter deze dynamiek. Hoe meertaligheid wordt omschreven als achterstand. Hoe het oriënteringsadvies op twaalf jaar geen talentmeting is maar een sociaal sorteermechanisme. Hoe het systeem talent onbenut laat dat het zelf niet kan lezen. En hoe het anders kan — want Toronto halveerde de kloof in tien jaar. Wales rehabiliteerde een gemarginaliseerde taal in een generatie. Finland bewijst dat late selectie en hoge kwaliteit geen tegenstelling zijn. Het Vlaamse onderwijs selecteert niet alleen talent. Het bepaalt ook wat als talent wordt gezien. De Taal van de Muur is een dissectie, geen aanklacht. Maar een ongemakkelijk eerlijk antwoord op de vraag die het systeem liever niet stelt: voor wie werkt dit onderwijs — en wie valt er systematisch buiten?