De Kreutzersonate

Het schilderij van Joseph DeCamp De Kreutzersonate brengt een violiste in beeld. Daarmee maakt de schilder een opvallende keuze. Op de première van De Kreutzersonate, een muziekstuk van Beethoven, werd de viool succesvol gespeeld door een ‘man van kleur’ naar wie de sonate vernoemd zou worden, maar Kreutzer heette hij niet. De Kreutzersonate is ook een novelle van Tolstoj waarin het stuk van Beethoven wekenlang wordt gerepeteerd door een pianiste en een man op viool. Is die man de minnaar van de pianiste? Zij komt nergens aan het woord, terwijl de jaloezie van haar man gevaarlijke vormen aanneemt. In 1923 brengt Janáček het strijkkwartet Kreutzersonate uit. De altviool in dat kwartet zou de stem van de vrouw moeten zijn die in de novelle van Tolstoj ontbreekt. Maar dat kon Joseph DeCamp niet weten toen in 1912 De Kreutzersonate schilderde met een vrouw op viool. Was dat een vooruitziende blik, een rake fantasie, of stond gewoon zijn vrouw Edith model? Wat is de geschiedenis van deze drie Kreutzersonates? Op welke wijzen worden kunstenaars daarna geïnspireerd door de vioolsonate, de novelle of het strijkkwartet? En wat verstaan we dan precies onder inspiratie? Daarover gaat