Dwaze wolk

Ikkyu Sojun (1394-1481) was één van de meest belangrijke en excentrieke figuren in de geschiedenis van zen. In de rinzai zen-traditie wordt hij beschouwd als een ketter, maar ook als een heilige. Hij bezocht bordelen, was een origineel en actief dichter, een flinke alcoholdrinker en een iconoclast. Maar boven alles was hij ook zen-humanist en zen-democraat. Tegelijkertijd waarschuwde hij zen voor haar eigen bureaucratische politisering, het streven naar macht en rijkdom en het uitvoeren van zinloze rituelen. Heel zijn leven streefde hij in woord en daad naar het herstel van Rinzai’s ‘ware zen’. Daarnaast behoorde hij tot de weinige zenmeesters die het onderwerp seksualiteit vanuit een religieuze context benaderde. Hij viel op door te betogen dat verlichting (satori) wordt verdiept door ervaringen in de liefde en seksualiteit. Hij geloofde dat seks deel uitmaakte van de menselijke natuur en daarom zuiverder was dan de hypocriete organisaties die hier tegen waren. Zijn vernieuwende ideeën over het Noh-theater, de zentuin, het theeritueel, de kalligrafie en de dichtkunst hebben zijn stempel gedrukt op de Japanse cultuur.